Dyrektywa o prawie do naprawy (UE 2024/1799) zaczęła obowiązywać w państwach członkowskich 31 lipca 2026 r. Dla serwisów oznacza jedną praktyczną nowość i jedną niedokończoną sprawę. Nowość: europejski formularz informacji o naprawie, znany jako ERIF, który możesz wydawać klientom od dziś. Niedokończona sprawa: dodatkowy rok rękojmi za naprawę gwarancyjną, który w Polsce czeka na ustawę.
Pokażę, co dyrektywa mówi naprawdę, co jest dobrowolne, a co obowiązkiem producentów, i jak formularz ERIF ma się do zwykłej wyceny, którą robisz codziennie.
Co dyrektywa zmienia, a co nie
Zacznijmy od spokoju: nie musisz wydawać ERIF-a każdemu klientowi. Formularz opisuje art. 4 dyrektywy 2024/1799 i jest dla naprawiającego dobrowolny. Możesz nadal rozmawiać o naprawie tak jak dotąd, na telefon albo na kartce.
Ale jest haczyk. Gdy już wystawisz klientowi formularz ERIF, jego treść jest wiążąca przez 30 dni. Cena, termin i warunki z formularza nie mogą się w tym czasie zmienić na Twoją niekorzyść. Dlatego do formularza wkroczy to, co do wyceny: najpierw diagnoza, potem zapis. Za diagnozę potrzebną do formularza możesz pobrać opłatę, byle poinformować o niej z góry.
Co zawiera ERIF i skąd go znasz
Zawartość formularza (załącznik I dyrektywy): dane naprawiającego, opis wady, cena albo sposób jej wyliczenia, termin naprawy, dostępność urządzenia zastępczego, miejsce i sposób przekazania sprzętu, usługi dodatkowe.
Brzmi znajomo? Tak. To wycena. Każdy serwis, który dziś pisze klientowi kosztorys z terminem i informacją „prosimy o odbiór u nas”, ma gotową treść formularza. ERIF nadaje jej tylko wspólny, rozpoznawalny format w całej UE. Klient może przyjść z formularzem wziętym z internetu; jego wypełnienie po Twojej stronie to godzinna praca przy pierwszym razie.
Dodatkowy rok rękojmi: w Polsce jeszcze nie
Art. 16 dyrektywy zakłada, że naprawa zrobiona w ramach rękojmi wydłuża odpowiedzialność sprzedawcy o 12 miesięcy. To potężny bodziec dla naprawy zamiast wymiany. Polska implementacja się jednak opóźnia: projekt ustawy (UC154, prowadzony przez UOKiK) był we wrześniu 2026 r. nadal na etapie prac rządowych, a przyjęcie przez Radę Ministrów planowano na III kwartał 2026 r. (źródła: 300gospodarka, Forbes). Do wejścia polskiej ustawy w życie nikt dodatkowego roku nie naliczy, więc nie obiecuj go klientom sklepu.
Obowiązek wyraźnie odrębny: producenci pralek, zmywarek, lodówek, telewizorów, smartfonów i tabletów (załącznik II dyrektywy, lista rośnie z nowymi aktami ekoprojektu) muszą naprawiać swoje produkty przez czas określony po zakupie oraz zapewnić części i informacje o naprawie. Dla Ciebie jako serwisu to dobra wiadomość: naprawy gwarancyjne producenta nie znikną, będzie ich więcej.
Europejska platforma naprawcza, czyli 2027
Od 2027 r. działa europejska platforma naprawcza: klient wpisze sprzęt i miejsce zamieszkania, dostanie listę naprawiających. Będzie to katalog, z którego wynika jedna rzecz: serwis bez obecności w sieci dostaje mniej zgłoszeń. Na platformę nie zgłosisz się dziś, ale warto już teraz mieć stronę z cennikiem i terminami, bo z niej platforma będzie czerpać dane.
Jak przygotować serwis na ERIF
Trzy rzeczy, które ułatwią wydawanie formularza:
- Wycena jako dokument, nie rozmowa. Pozycje z cennika, stawka VAT, termin w dniach, warunek ważności. U nas wycena jest fazą zlecenia z kwotami z cennika usług, a wycenę w układzie ERIF-a wystawisz z karty zlecenia (sekcja „Dokumenty”), z ważnością co najmniej 30 dni, PDF-em i podpisem klienta na tablecie.
- Termin ważności oferty w tekście. Wiążąca moc formularza to 30 dni. Zapisuj datę wystawienia, żeby spór o „dwudziesty szósty dzień” się nie zdarzył.
- Odrębna pozycja za diagnozę. Diagnoza płatna przy rezygnacji, zaliczana na poczet naprawy po akceptacji: to standard regulaminów i mieści się w logice dyrektywy.
Dla branż z załącznika II (RTV/AGD, telefony, tablety) warto też porządkować rozliczenia z producentami: numer zgłoszenia, status roszczenia, należności per płatnik. W module gwarancji producenta (plan Pro) zapiszesz płatnika i numer zgłoszenia, poprowadzisz status roszczenia i zobaczysz należności od płatników na jednej liście z eksportem do CSV.
Zachowaj też proporcje: dyrektywa nie zmusza Cię do darmowej diagnostyki. Opłata za diagnozę potrzebną do formularza pozostaje legalna, zaliczana na poczet naprawy po akceptacji. Regulaminy polskich serwisów robią to od lat; ERIF nie zmienia tej zasady, tylko dodaje formularzowi wiążący termin.
Wycena i ERIF obok siebie
Ta sama naprawa wyceniona dwoma sposobami wygląda tak:
| Element | Wycena zwykła | ERIF (art. 4 dyrektywy) |
|---|---|---|
| Dane serwisu i klienta | zwykle | wymagane |
| Opis wady | zwykle | wymagane |
| Cena albo sposób wyliczenia | zwykle | wymagane |
| Termin naprawy | bywa | wymagane |
| Moc wiążąca | zależy od praktyki | 30 dni z mocy prawa |
| Urządzenie zastępcze | rzadko | wymagane (tak/nie) |
| Usługi dodatkowe | rzadko | wymagane |
| Forma | dowolna | formularz UE |
Kolumna prawa mówi wprost: ERIF to wycena z twardymi zasadami. Jeśli Twoje dziś wyceny zawierają cztery pierwsze pozycje, różnica sprowadza się do dwóch rzeczy: deklaracji o urządzeniu zastępczym i wiążącego terminu 30 dni. Formularz wypełnia się dla każdego produktu, nie tylko dla sprzętu z załącznika II; różnica jest taka, że dla pralek i smartfonów producent ma dodatkowe obowiązki, a Twoje obowiązki jako naprawiającego wynikają z art. 4 i dotyczą wszystkiego, co naprawiasz.
Urządzenie zastępcze i usługi dodatkowe
Te dwa elementy formularza mają realny wpływ na operacje serwisu.
Urządzenie zastępcze: formularz wymaga deklaracji, czy je udostępniasz. Jeśli tak, dołóż obowiązek resetu sprzętu zastępczego po zwrocie (o czym pisaliśmy w tekście o kodzie blokady) i wpis do protokołu wydania. Jeśli nie, zapisz wprost „nie udostępniamy”; klient zna to z góry i nie traktuje jako obrazy przy odbiorze.
Usługi dodatkowe: mycie sprzętu, dowóz, przechowanie po naprawie, zdjęcie blokady. Formularz wymusza ich spisanie, co ma cichy efekt handlowy: usługi, które dziś robisz „przy okazji” za darmo, stają się pozycją wyceny. Kilkanaście złotych na zleceniu, dziesiątki zleceń w miesiącu.
Jedno zdanie podsumowania
Prawo do naprawy nie zmienia Twojej pracy od jutra. Zmienia to, że dobra wycena pisana na piśmie z terminem 30 dni zaczyna mieć moc prawną. Kto już dzisiaj pisze wyceny porządnie, po zmianie nie zrobi nic dodatkowego.
Masz pytania o ERIF albo o wyceny w Twojej branży? Napisz do nas. Sprawdź też funkcje i cennik; konto zakładasz w kreatorze.